Τα ταξίδια του Ζακ Ρουσώ στις θάλασσες του κόσμου, τα γνωρίζουμε από την τηλεόραση και το δίχως άλλο είχαμε αισθανθεί να μας συναρπάζουν εκείνες οι υποβρύχιες λήψεις με θηρία του βυθού, με ναυάγια, με τον πολύχρωμο και μυστηριώδη υποθαλάσσιο κόσμο.
Ο Ζακ Υβ Κουστώ (1910-1997) δεν ήταν μόνο ο περίφημος ωκεανογράφος. Ήταν και σκηνοθέτης των καταδύσεων αυτού και της ομάδος του σε εκατοντάδες φιλμ-ντοκιμαντέρ των εξερευνήσεών του. Ενώ κατέγραφε το ντοκουμέντο, φρόντιζε να το διανθίζει και με αφηγηματικά στοιχεία feature film (λήψεις “συναισθηματικών” κάδρων και μοντάζ εκκρεμοτήτων), ώστε να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Από τις σημαντικότερες κινηματογραφικές βραβεύσεις του είναι τα δύο Όσκαρ στην κατηγορία ντοκιμαντέρ (“Σιωπηλός Κόσμος” το 1956 και “Κόσμος χωρίς ήλιο” το 1964) και τα 10 Emmy. Και τα δύο έγιναν και βιβλία με τεράστια εμπορική επιτυχία -αφού μεταφράστηκαν και σε 22 γλώσσες, ενώ μνημειώδης έκδοση υπήρξε και η 21τομη εγκυκλοπαίδεια του “Ο Κόσμος του Ωκεανού” που γράφτηκε μεταξύ 1973-1979.
Ο “συμπρωταγωνιστής” του Κουστώ στα ταξίδια του, η θρυλική “Καλυψώ” ήταν ένα πρώην ναρκαλιευτικό που το μετέτρεψε σε ένα πλήρως εξοπλισμένο ωκεανογραφικό σκάφος και το οποίο προσκρούοντας σε ύφαλο στο Μπόρνεο βυθίστηκε το 1996. Ο Κουστώ πέθανε ένα χρόνο αργότερα!.
Το 1975 με πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης εξερευνά τον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κρήτης και Σαντορίνης, ο οποίος παρουσιάζει εξαιρετικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Με τις έρευνές του απέκλεισε την περίπτωση να βρισκόταν σε αυτό το σημείο του Αιγαίου η μυθική Ατλαντίδα, την οποία κάποιοι θρύλοι εκεί την τοποθετούσαν. Επίσης ανακάλυψε το κουφάρι το βυθισμένου “Βρετανικός” δίδυμου αδελφού του “Τιτανικού”.
Η εξερεύνηση ενός αρχαίου ναυαγίου, το οποίο είχε εντοπιστεί στις αρχές του 20ου αιώνα από Έλληνες σφουγγαράδες και είχε φέρει στο φως τον έφηβο και τον μηχανισμό των Αντικυθήρων είναι το θέμα της μιας από τις ιστορίες που εντάχθηκαν στη σειρά “Les aventures de l’ équipe Cousteau en bandes dessinées”.
Η σειρά αυτή προέρχεται, κυρίως, από διασκευές σε κόμικ κάποιων από τα ντοκιμαντέρ της ομάδας Κουστώ. Συνολικά εκδόθηκαν 17 άλμπουμ από τον εκδοτικό οίκο Laffont μεταξύ Οκτωβρίου 1985 και Νοεμβρίου 1998. Δηλαδή τα δυο τελευταία εκδόθηκαν μετά τον θάνατο του Κουστώ, του οποίου --ειρήσθω εν παρόδω-- η 19η επέτειος του θανάτου είναι σήμερα 25 Ιουνίου!
Το σενάριο (με έντονα τα στοιχεία της fiction περιπέτειας) στα περισσότερα από τα άλμπουμ της σειράς, καθώς και η εξαίρετη εικονογράφηση είναι έργο του Ντομινίκ Σεραφινί (Dominique Serafini - 1946), ο οποίος υπήρξε και μέλος σε τέσσαρες καταδυτικές αποστολές του “Καλυψώ”, ενώ ο ίδιος αυτοχαρακτηρίζεται ως υποβρύχιος ζωγράφος, που χρειάζεται καθημερινά μια βόλτα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας για να νιώθει ελεύθερος!
Στο “Σεντούκι” θα παρουσιάσουμε την ελληνική έκδοση των Περιπετειών του Κουστώ από τις Εκδόσεις Σμυρνιωτάκη σε μια πραγματικά πολύ επιμελημένη έκδοση.
Ο Ζακ Υβ Κουστώ (1910-1997) δεν ήταν μόνο ο περίφημος ωκεανογράφος. Ήταν και σκηνοθέτης των καταδύσεων αυτού και της ομάδος του σε εκατοντάδες φιλμ-ντοκιμαντέρ των εξερευνήσεών του. Ενώ κατέγραφε το ντοκουμέντο, φρόντιζε να το διανθίζει και με αφηγηματικά στοιχεία feature film (λήψεις “συναισθηματικών” κάδρων και μοντάζ εκκρεμοτήτων), ώστε να κρατά αμείωτο το ενδιαφέρον του θεατή. Από τις σημαντικότερες κινηματογραφικές βραβεύσεις του είναι τα δύο Όσκαρ στην κατηγορία ντοκιμαντέρ (“Σιωπηλός Κόσμος” το 1956 και “Κόσμος χωρίς ήλιο” το 1964) και τα 10 Emmy. Και τα δύο έγιναν και βιβλία με τεράστια εμπορική επιτυχία -αφού μεταφράστηκαν και σε 22 γλώσσες, ενώ μνημειώδης έκδοση υπήρξε και η 21τομη εγκυκλοπαίδεια του “Ο Κόσμος του Ωκεανού” που γράφτηκε μεταξύ 1973-1979.
Ο “συμπρωταγωνιστής” του Κουστώ στα ταξίδια του, η θρυλική “Καλυψώ” ήταν ένα πρώην ναρκαλιευτικό που το μετέτρεψε σε ένα πλήρως εξοπλισμένο ωκεανογραφικό σκάφος και το οποίο προσκρούοντας σε ύφαλο στο Μπόρνεο βυθίστηκε το 1996. Ο Κουστώ πέθανε ένα χρόνο αργότερα!.
Το 1975 με πρόσκληση της ελληνικής κυβέρνησης εξερευνά τον θαλάσσιο χώρο μεταξύ Κρήτης και Σαντορίνης, ο οποίος παρουσιάζει εξαιρετικό αρχαιολογικό ενδιαφέρον. Με τις έρευνές του απέκλεισε την περίπτωση να βρισκόταν σε αυτό το σημείο του Αιγαίου η μυθική Ατλαντίδα, την οποία κάποιοι θρύλοι εκεί την τοποθετούσαν. Επίσης ανακάλυψε το κουφάρι το βυθισμένου “Βρετανικός” δίδυμου αδελφού του “Τιτανικού”.
Η εξερεύνηση ενός αρχαίου ναυαγίου, το οποίο είχε εντοπιστεί στις αρχές του 20ου αιώνα από Έλληνες σφουγγαράδες και είχε φέρει στο φως τον έφηβο και τον μηχανισμό των Αντικυθήρων είναι το θέμα της μιας από τις ιστορίες που εντάχθηκαν στη σειρά “Les aventures de l’ équipe Cousteau en bandes dessinées”.
Η σειρά αυτή προέρχεται, κυρίως, από διασκευές σε κόμικ κάποιων από τα ντοκιμαντέρ της ομάδας Κουστώ. Συνολικά εκδόθηκαν 17 άλμπουμ από τον εκδοτικό οίκο Laffont μεταξύ Οκτωβρίου 1985 και Νοεμβρίου 1998. Δηλαδή τα δυο τελευταία εκδόθηκαν μετά τον θάνατο του Κουστώ, του οποίου --ειρήσθω εν παρόδω-- η 19η επέτειος του θανάτου είναι σήμερα 25 Ιουνίου!
Το σενάριο (με έντονα τα στοιχεία της fiction περιπέτειας) στα περισσότερα από τα άλμπουμ της σειράς, καθώς και η εξαίρετη εικονογράφηση είναι έργο του Ντομινίκ Σεραφινί (Dominique Serafini - 1946), ο οποίος υπήρξε και μέλος σε τέσσαρες καταδυτικές αποστολές του “Καλυψώ”, ενώ ο ίδιος αυτοχαρακτηρίζεται ως υποβρύχιος ζωγράφος, που χρειάζεται καθημερινά μια βόλτα κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας για να νιώθει ελεύθερος!
Στο “Σεντούκι” θα παρουσιάσουμε την ελληνική έκδοση των Περιπετειών του Κουστώ από τις Εκδόσεις Σμυρνιωτάκη σε μια πραγματικά πολύ επιμελημένη έκδοση.
Γιώργος Βλάχος
24/6/2016
24/6/2016
***********************************************************************
#1) Το Μυστήριο της Ατλαντίδας
Εγκαινιάζουμε τις αναρτήσεις ιστοριών από την ελληνική έκδοση της γαλλικής μίνι σειράς κόμικς “L’ aventure de l’ equipe Cousteau en bande dessinées” με την περιπέτεια “Το Μυστήριο της Ατλαντίδας” η οποία με τίτλο “Le Mystère de l’ Atlantide -Le Trésor de Pergame” ήταν το 6ο άλμπουμ της γαλλικής σειράς, το οποίο είχε εκδοθεί τον Δεκέμβριο του 1987 από τον εκδοτικό οίκο Editions Robert Laffont.
Η ελληνική έκδοση πραγματοποιήθηκε από τον εκδοτικό “Σμυρνιωτάκης Εκδοτικές Επιχειρήσεις” το 1989 σε μετάφραση Ελένης Ευθυμιοπούλου.
Μέσα από το “ντοκυμαντέρ” αναδύεται μια κυριολεκτικά συναρπαστική περιπέτεια, που αναδίδει ελληνική θάλασσα και ελληνική ιστορία.
Με μεγάλη εικαστική πιστότητα στα πάνελ, τα πλάνα των ελληνικών τοπίων και των Ελλήνων νησιωτών δένουν με το ιστορικό θρίλερ που εξελίσσεται στα βάθη της θάλασσας, καθώς το επιστημονικό και καταδυτικό πλήρωμα της “Καλυψούς” φέρνει στο φως πρωτόγνωρα στοιχεία στην αναζήτηση, για την επιβεβαίωση ή την διάψευση του θρύλου της χαμένης Ατλαντίδας.
Το 1975 η κυβέρνηση Καραμανλή καλεί τον Ζακ Υβ Κουστώ να εξερευνήσει (ή και να χαρτογραφήσει το Αιγαίο. Ακούγεται λίγο παράξενο να ήταν η πραγματική πρόθεση της κυβέρνησης η επιβεβαίωση ή η διάψευση με ευρήματα-ντοκουμέντα του βυθού η ύπαρξη της μυθικής Ατλαντίδας στον χώρο του Αιγαίου, την αναφορά της οποίας πρώτος ο Πλάτων είχε κάνει σε διαλόγους του.
Υπήρχε, βέβαια η θεωρία του μεγάλου αρχαιολόγου Σπύρου Μαρινάτου, που είχε σκοτωθεί ένα χρόνο πριν σε ανασκαφές στη Σαντορίνη, ο οποίος με δικά του ευρήματα και τεκμηριωμένες θεωρίες, ισχυριζόταν ότι η Ατλαντίδα ήταν η Μινωική Κρήτη και ότι ο καταποντισμός της δεν ήταν άλλο παρά η μυθολογική εκδοχή της ξαφνικής καταστροφής του πολιτισμού της από ηφαιστειακή δραστηριότητα του ηφαιστείου της Θήρας/ Σαντορίνης.
Συγκυριακά, ίσως να ήταν ένας πολιτικός διπλωματικός ελιγμός με διεθνείς αποδέκτες ή απλώς συγκάλυψη άλλου είδους ερευνών με το πρόσχημα των ιστορικών ερευνών. Από το 1973 η Τουρκία είχε αρχίσει να προβάλλει αξιώσεις συνεκμετάλλευσης των πετρελαϊκών κοιτασμάτων του Αιγαίου και το θέμα της υφαλοκρηπίδας των νησιών είχε πάρει διεθνείς διπλωματικές διαστάσεις. Πιθανώς, λοιπόν, η πρόσκληση του παγκοσμίως αναγνωρισμένου ωκεανογράφου Κουστώ, να είχε να κάνει και με αυτό το θέμα.
Όπως και να έχει στην “περιπέτεια” δεν θίγεται κάτι τέτοιο. Αντίθετα, εξιστορεί την ανακάλυψη από Έλληνες σφουγγαράδες του Μηχανισμού των Αντικυθήρων και του Εφήβου των Αντικυθήρων στις αρχές του 20ου αιώνα και την εμπλοκή του Κουστώ καμιά 70αριά χρόνια μετά που αναζήτησε κι άλλα ευρήματα στο βυθισμένο σκαρί της ρωμαϊκής εποχής, ενώ σεκάνς φλας μπακ σε εκείνη την εποχή δίνουν στην αφήγηση τη διάσταση της εκκρεμότητας…. Με πιο μεγάλη εκκρεμότητα τη συνέχεια της “περιπέτειας” στο επόμενο τεύχος “La vague de Feu” που στη Γαλλία κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1988, ενώ στη Ελλάδα, ποτέ!
Το στόρυ, η υπόθεση, γράφτηκε από τον Y. Paccalet, ενώ το τελικό σενάριο καθώς και η εικονογράφηση ήταν του Dominique Serafini.
Η ελληνική έκδοση πραγματοποιήθηκε από τον εκδοτικό “Σμυρνιωτάκης Εκδοτικές Επιχειρήσεις” το 1989 σε μετάφραση Ελένης Ευθυμιοπούλου.
Μέσα από το “ντοκυμαντέρ” αναδύεται μια κυριολεκτικά συναρπαστική περιπέτεια, που αναδίδει ελληνική θάλασσα και ελληνική ιστορία.
Με μεγάλη εικαστική πιστότητα στα πάνελ, τα πλάνα των ελληνικών τοπίων και των Ελλήνων νησιωτών δένουν με το ιστορικό θρίλερ που εξελίσσεται στα βάθη της θάλασσας, καθώς το επιστημονικό και καταδυτικό πλήρωμα της “Καλυψούς” φέρνει στο φως πρωτόγνωρα στοιχεία στην αναζήτηση, για την επιβεβαίωση ή την διάψευση του θρύλου της χαμένης Ατλαντίδας.
Το 1975 η κυβέρνηση Καραμανλή καλεί τον Ζακ Υβ Κουστώ να εξερευνήσει (ή και να χαρτογραφήσει το Αιγαίο. Ακούγεται λίγο παράξενο να ήταν η πραγματική πρόθεση της κυβέρνησης η επιβεβαίωση ή η διάψευση με ευρήματα-ντοκουμέντα του βυθού η ύπαρξη της μυθικής Ατλαντίδας στον χώρο του Αιγαίου, την αναφορά της οποίας πρώτος ο Πλάτων είχε κάνει σε διαλόγους του.
Υπήρχε, βέβαια η θεωρία του μεγάλου αρχαιολόγου Σπύρου Μαρινάτου, που είχε σκοτωθεί ένα χρόνο πριν σε ανασκαφές στη Σαντορίνη, ο οποίος με δικά του ευρήματα και τεκμηριωμένες θεωρίες, ισχυριζόταν ότι η Ατλαντίδα ήταν η Μινωική Κρήτη και ότι ο καταποντισμός της δεν ήταν άλλο παρά η μυθολογική εκδοχή της ξαφνικής καταστροφής του πολιτισμού της από ηφαιστειακή δραστηριότητα του ηφαιστείου της Θήρας/ Σαντορίνης.
Συγκυριακά, ίσως να ήταν ένας πολιτικός διπλωματικός ελιγμός με διεθνείς αποδέκτες ή απλώς συγκάλυψη άλλου είδους ερευνών με το πρόσχημα των ιστορικών ερευνών. Από το 1973 η Τουρκία είχε αρχίσει να προβάλλει αξιώσεις συνεκμετάλλευσης των πετρελαϊκών κοιτασμάτων του Αιγαίου και το θέμα της υφαλοκρηπίδας των νησιών είχε πάρει διεθνείς διπλωματικές διαστάσεις. Πιθανώς, λοιπόν, η πρόσκληση του παγκοσμίως αναγνωρισμένου ωκεανογράφου Κουστώ, να είχε να κάνει και με αυτό το θέμα.
Όπως και να έχει στην “περιπέτεια” δεν θίγεται κάτι τέτοιο. Αντίθετα, εξιστορεί την ανακάλυψη από Έλληνες σφουγγαράδες του Μηχανισμού των Αντικυθήρων και του Εφήβου των Αντικυθήρων στις αρχές του 20ου αιώνα και την εμπλοκή του Κουστώ καμιά 70αριά χρόνια μετά που αναζήτησε κι άλλα ευρήματα στο βυθισμένο σκαρί της ρωμαϊκής εποχής, ενώ σεκάνς φλας μπακ σε εκείνη την εποχή δίνουν στην αφήγηση τη διάσταση της εκκρεμότητας…. Με πιο μεγάλη εκκρεμότητα τη συνέχεια της “περιπέτειας” στο επόμενο τεύχος “La vague de Feu” που στη Γαλλία κυκλοφόρησε τον Νοέμβριο του 1988, ενώ στη Ελλάδα, ποτέ!
Το στόρυ, η υπόθεση, γράφτηκε από τον Y. Paccalet, ενώ το τελικό σενάριο καθώς και η εικονογράφηση ήταν του Dominique Serafini.
Γιώργος Βλάχος
24/6/2016
24/6/2016
#2) Η Βυθισμένη Γαλέρα
Κατάφορτη με θησαυρούς ισπανική γαλεάτσα πέφτει ακυβέρνητη σε σύμπλεγμα κοραλλιογενών υφάλων έξω από τη Φλόριντα και βουλιάζει.
Τριακόσια χρόνια αργότερα ο ωκεανογράφος Κουστώ και το πλήρωμα της “Καλυψούς” του εντοπίζουν το ναυάγιο σχεδόν θαμμένο στους βράχους των κοραλλιών και επιχειρούν την ανέλκυση του θησαυρού. Εκτός από το επιστημονικό μέρος της αποστολής, αποσκοπούν και σε προσωπικό οικονομικό όφελος από το μερίδιο των ευρέτρων.
Εντυπωσιακά εικονογραφημένη εξιστόρηση μιας ακόμα περιπέτειας της ομάδας “Κουστώ”, που είχε λάβει χώρα στη δεκαετία του ’50.
Πρόσθετο ενδιαφέρον στο σενάριο δίνει η δραματική εικονογράφηση των σεκάνς, όπου εξιστορείται η βύθιση του πλοίου σε ενεστώτα χρόνο στην εποχή που συνέβη.
Οι σεκάνς αυτές μπλέκονται περίτεχνα με τον παρόντα χρόνο των ερευνών για την ανεύρεση του ναυαγίου.
“Η Βυθισμένη Γαλέρα” σε σενάριο και εικονογράφηση των Serafini-Paccalet κυκλοφόρησε και στα ελληνικά στη σειρά “Εικονογραφημένες Περιπέτειες της Ομάδας Κουστώ” το 1989 από τις “Εκδοτικές Επιχειρήσεις Ι. Σμυρνιωτάκης ΑΕ” σε μετάφραση της Ελένης Ευθυμιοπούλου. Σελίδες: 48
Η πρωτότυπη γαλλική έκδοση πραγματοποιήθηκε από τον γαλλικό εκδοτικό οίκο:
Editions Robert Laffont SA Paris (1986)
Γιώργος Βλάχος
28/1/2017
28/1/2017
